ಹಣವೇ ಶಾಸನವೇ?: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಡ್ಡಿಯೇಕೆ?
ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯದ ಆಶಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕವಿದ ಕರಾಳ ಛಾಯೆ
ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಸೂಚಿ. ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯ ಎಂಬ ತತ್ವಗಳು, ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನ ಬದುಕು ಗೌರವಯುತವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇಂದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ತತ್ವಗಳು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪದಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆಯೇ ಎಂಬ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ (BPL) ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಡ್ ಬಡವರ ಬದುಕಿಗೆ ಒಂದು ಬಲ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಯು, ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ವಿಧಾನಸೌಧ ಅಥವಾ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಕೇವಲ ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ದೇಶದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಎಷ್ಟಿದೆ? ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅದು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಈ ಜನರು, ಕೇವಲ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಹರೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ದೋಷಪೂರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಣ ಅಧಿಕಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ: ಆಳದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದ ಅನ್ಯಾಯ
ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಗದವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ (EWS) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಅದನ್ನು ‘ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯ’ದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪಂಗಡಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಏಕೆ ಇರಬಾರದು? ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ನ್ಯಾಯದ ತಾರತಮ್ಯ ಏಕೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ST) ವರ್ಗಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದು ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವಾಗ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಹಣ ಸುರಿಯಬಲ್ಲ ಶ್ರೀಮಂತ ದಲಿತ ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹಣವೇ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಪಾರ ಅರ್ಹತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಜನಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಇದ್ದರೂ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಹಣ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಗಂಭೀರ ಅಪಮಾನ. ನಾವು ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸದಿದ್ದರೆ, ‘ಹಣವೇ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಹತೆ’ ಎಂಬ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ನಾವು ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ, ಜನಪರ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರೆಂದರೆ ಸಾಕು, ನೀವು ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಉತ್ತರ: ಸಾಧ್ಯವಿದೆ… ಯಾವಾಗ ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇರುವವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೋ… ಆಗ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದೇನೋ.
ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯೂ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಮಾತು ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ: “ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವೇ ಸಾಧನ.”
ಆದರೆ,
ಇಂದಿನ ವಾಸ್ತವವು ಈ ಕನಸಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗದವರ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಡವರು, ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರು, ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಧ್ವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬೆಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಹಣವೇ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದಾಗ, ಅಧಿಕಾರವು ಸಂಪತ್ತಿನ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಹಣವಂತರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾದ ಬಡವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೇ ದೂರವಿರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಪರಿಹಾರದ ಹಾದಿ: ಮೀಸಲಾತಿ ತತ್ವದ ನಿಜವಾದ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಈ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಿಟ್ಟ ಪರಿಹಾರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ನಾನು ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೀಸಲಾತಿ ತತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್, ಮತ್ತು ಶಾಸಕ, ಸಂಸದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ SC/ST ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಬಹುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಯೋಚನೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ನೈಜ ಅನುಷ್ಠಾನದ ದಾರಿ.
ಇದು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಬಡತನದ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯುಳ್ಳ ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಚುನಾವಣಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಕೇವಲ ಹಣವಂತರ ನಡುವೆ ನಡೆಯದೆ, ಬಡವರ ನಡುವೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆಗ, ಬಡತನದ ನೋವು, ಕಷ್ಟ, ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವರೇ ನಮ್ಮ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಬಡವರ ಪರವಾದ ನೀತಿಗಳು, ಕಾನೂನುಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಮೀಸಲಾತಿ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸರಿಯೇ, ಆದರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬಡತನವು ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ. ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗವು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಬಡವರ ಧ್ವನಿ ಯಾವಾಗಲೂ ದಮನವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬದಲಾಗಬೇಕು.
ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವು ಕೇವಲ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಹಣವಿರುವ ದಲಿತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದಲಿತರೊಳಗೇ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಬಡ ವರ್ಗದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.
“ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ದಲಿತರು
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ
ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.”
ಈ ಲೇಖನ ಒಂದು ಕಟು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ..
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸದೆ, ನಮ್ಮ ನೈಜ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹಣವೇ ಸರ್ವಸ್ವವಲ್ಲ, ಮಾನವೀಯತೆ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯದ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕು. ಈ ಆಶಯವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ನಾವು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ನಾವು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲು ತಯಾರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಉತ್ತರಿಸಿ
ಸಮಯವಿದ್ದಾಗ ಹಾಗೆ ಕೂತು ಓದಿ ನೋಡಿ… Wait wait wait 🫸 🫸 🫸
ಇದನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡರೆ … ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ…
ಸಮ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದು ನಿಮ್ಮದು ಇರಲಿ ಒಂದು ಅಳಿಲು ಸೇವೆ…
#ಜೈಭೀಮ್ #ಜೈಸಂವಿಧಾನ #ಜೈಪ್ರಬುದ್ಧ_ಭಾರತ
✍️ಆಶಾ ಸಂತೋಷ್ ಮೂಡಿಗೆರೆ
ರಾಜ್ಯ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು, ದಲಿತ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟ, ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ (ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ವಾದ),
