50 ರೂಪಾಯಿ ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪ: ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವೇ…..
1 min read
50 ರೂಪಾಯಿ ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪ: ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವೇ?
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3 ಗಂಟೆಯ ಸಮಯ. ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯೋಣ ಎಂದು ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, 20 ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಕರೆ ಬಂತು. “ಮೇಡಂ, ನೀವು ನಾಳೆ ಕಳಸಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು. ಇಲ್ಲ ಅನ್ನಬೇಡಿ, ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದರೂ ಬನ್ನಿ,” ಎಂದು ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಅನಾಮಿಕ ಧ್ವನಿ ಗೋಗರೆಯಿತು. ನಾಳೆ ನನಗೆ ಪ್ರೆಸ್ ಮೀಟ್ ಇದೆ ಎಂದಾಗಲೂ, ಅವರು ಬಲವಂತ ಮಾಡಿದರು.
ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳಿದಾಗ, 17 ವರ್ಷದ ಹುಡುಗ 50 ರೂಪಾಯಿ ಕದ್ದಿದ್ದಾನೆಂದು ಕಳಸ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಸು ದಾಖಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಅವರು ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೆ ಉಳಿದ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಲು ಹೇಳಿ ಫೋನ್ ಕಟ್ ಮಾಡಿದೆ.
ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆ: ನಾಳೆಯ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಮುಂಚೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? ಇದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಪರಿಮಿತಿಗಳೇನು?
ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಕೋಡ್ (CPC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ದಿನಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ (CrPC) ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಧರಿಸಿ ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ (Juvenile Justice Act) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಮಗುವಿನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಕ ಸಮಯಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕನಿಗೆ ಒಂದು ದಿನದ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆರೋಪಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾನೂನು ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕನ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪ: ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ
50 ರೂಪಾಯಿ ಕದ್ದನೆಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾದ 17 ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ನನ್ನದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ: ಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಿ? ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಮಗೆ, ಕೇವಲ 50 ರೂಪಾಯಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ “ಕಳ್ಳ” ಎಂಬ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಅಕ್ರಮ ಭೂಗಳ್ಳರು, ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಹಿಂದೂ, ಮುಸಲ್ಮಾನ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಕೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವವರು ಕಳ್ಳರಲ್ಲವೇ?
ಮಾಹಿತಿಯ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ
ಆ ಹುಡುಗ ಅವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನೋಟಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾಗಿ ಆತ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ, ನಾನು ಮೊದಲು ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು, ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, “ನಾನು ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ರೀ” ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಬಂತು. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ವೇದಿಕೆಯ ಮಹಿಳಾ ರಾಜ್ಯಧ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರಳಾಗಿ ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆ ನೋಟಿಸ್ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದು ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲವೇ? ಇರಲಿ, ಅವರನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಆಯ್ತು.
ಮತ್ತೆ ಆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆತನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಿವಿ ಕೇಳದ ಕಾರಣ, ಆತನ ಭಾವ ಮಾತನಾಡಿದರು. “ಮೇಡಂ, ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಭಯ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇಸು ವಗೈರೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಸುತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ 50 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಸ್ ಬೇಡ,” ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರ ಧ್ವನಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕಿತು.
ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಇಲ್ಲಿ ನೆರವು ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಅಂಗಲಾಚಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ತಕ್ಷಣ ಕಳಸ ತಾಲೂಕಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ವಕೀಲರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ನನಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಆ ಮುಗ್ಧ ಜೀವಗಳು ಓಡಿ ವಕೀಲರ ಮನೆಯ ಕದ ತಟ್ಟಿದರು, ಕರೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟರು. ವಕೀಲರ ಬಳಿ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳಿ, ಸರ್ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ ಉಳಿದಂತೆ ಆ ನೋಟಿಸ್ನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ, ನಾಳೆ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ನೋಟಿಸಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಂತೆ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡೆ. “ಖಂಡಿತ ನಾಳೆ ಆತನ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತೇನೆ ಮೇಡಂ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಬನ್ನಿ,” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ: ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಆಶಯ
ಈಗ ನನಗೊಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಬಡವನಿಗೆ ಒಂದು ಕಾನೂನು, ಶ್ರೀಮಂತನಿಗೆ ಒಂದು ಕಾನೂನು; ಹರಿದ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿದವನಿಗೊಂದು ಕಾನೂನು, ಐರನ್ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿದವನಿಗೊಂದು ಕಾನೂನು – ಅಂತ ಏನಾದರೂ ನಮ್ಮ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇದೆಯಾ?
ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ! ಏಕೆಂದರೆ, ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪಾಜಿ ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು, ಸಮಾನ ಕಾನೂನು ನೀಡಿದ್ದು ಅವರು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 14 (ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು) “ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು” ಮತ್ತು “ಕಾನೂನಿನ ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆ”ಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಆತ ಬಡವನಾಗಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಲಿ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯದಾನದಲ್ಲಿ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ. ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಜುವೆನೈಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ (ಕೇರ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್) ಆಕ್ಟ್, 2015 ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಶಿಕ್ಷೆಗಿಂತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. 50 ರೂಪಾಯಿಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾಲೀಕರು ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದ್ದರೆ, ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಜೈ ಭೀಮ್.
ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಚಾಕ್ಲೇಟ್ ಕದ್ದ ಎಂದು, ರೂ.50 ಹಣ ಕದ್ದನೆಂದು.. ಒಂದು ಬ್ರೆಡ್ ಕದ್ದನೆಂದು… ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯ ಟೀ ಕುಡಿದು ಹಣ ಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು.. ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಕೇಸ್ ಮಾಡಲು ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಮಾನವೀಯತೆ ಉಳ್ಳ ಸಹೃದಯರೇ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ…
ನಿಮ್ಮ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮದಿಂದ ಬದಲಾಗದ ಹೃದಯ… ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬದಲಾದೀತು…
ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸದ ಹೊರತು.. ಈ ಕೇಸು ವಗೈರೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ..
ಎಲೈ ಮನುಜನೇ…
ಒಮ್ಮೆ ಮನೋ ನೇತ್ರವ ತೆರೆದು ನೋಡು…
ಆ ಮಗುವಿನ ನೋವು ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ನೋಡು… ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ರೂ.50 ಕದಿಯುವ ಮುನ್ನ ನೀನೇ ಕರೆದು ಮಾತನಾಡಿಸಿ ರೂ.50 ಜೇಬಿಗಿಟ್ಟು ಗೌರವ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಜೀವಿಸು.. ಏನಾದರೂ ಕಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಹೇಳಿಕೊ.. ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಬಳಿ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ ನೋಡು… ಖಂಡಿತ ಆ ಮಗು ಬದಲಾಗಬಹುದು… ಆದರೆ
ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯುವುದು ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯರು ಮಾತ್ರ.
ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ಕಳಕಳಿಯ ವಿನಂತಿ..
✍️ಆಶಾ ಸಂತೋಷ್ ಮೂಡಿಗೆರೆ

